สำนักงานวิจัยและบริการวิชาการ

สำนักงานวิจัยและบริการวิชาการ

ข้อมูลสำนักงานวิจัยและบริการวิชาการ

Research and Academic Services Office

คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์

 

ผู้รับผิดชอบ    

คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

 

ที่ตั้งโครงการ

คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา จังหวัดนครปฐม

 

เหตุผลและความจำเป็นในการจัดตั้งสำนักวิจัยและบริการวิชาการ

คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ได้กำหนดให้ยุทธศาสตร์การวิจัยเป็นยุทธศาสตร์นำที่มุ่งเน้นการใช้งานวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาสังคมทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับนานาชาติ การจัดการศึกษาที่มีการวิจัยเป็นฐาน การวิจัยเพื่อพัฒนาประสิทธิภาพขององค์กรและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ตลอดจนการสื่อสารองค์ความรู้ทางวิจัยและวิชาการสู่สาธารณะ การพัฒนาความเป็นเลิศด้านการวิจัยเพื่อให้คณะสามารถผลิตผลงานวิจัย องค์ความรู้ หรือนวัตกรรมที่มุ่งเป้าสนองตอบต่อเป้าหมายการพัฒนาประเทศและภารกิจของหน่วยงาน จึงเป็นเป้าหมายสำคัญซึ่งต้องอาศัยกลไกผลักดันและสนับสนุนอย่างเหมาะสม

ที่ผ่านมาคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มีหน่วยงานวิจัยและบริการวิชาการที่ทำหน้าที่ประสานงานด้านการจัดทำโครงการวิจัยให้แก่คณาจารย์ จัดการอบรม สัมมนาวิชาการเพื่อเพิ่มทักษะด้านการวิจัยแก่บุคลากรภายในและบุคคลภายนอก และจัดประชุมวิชาการระดับชาติเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยสู่สาธารณะ ซึ่งเป็นการดำเนินงานเชิงสนับสนุนเป็นหลัก แต่ยังไม่ได้มีการกำหนดระบบการบริหารจัดการการวิจัย ระบบงบประมาณเกี่ยวกับการวิจัย การพัฒนาระบบนิเวศการวิจัยที่เอื้อให้เกิดการผลิตผลงานวิจัยทางสังคมศาสตร์บูรณาการที่มีคุณภาพและมีผลกระทบ รวมถึงการมีระบบติดตามและประเมินผลการวิจัยที่เหมาะสม

ในแผนปฏิบัติการ ปี พ.ศ. 2559-2563 คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ จึงได้กำหนดให้มีการยกระดับงานวิจัยและบริการวิชาการ ให้เป็นสำนักงานวิจัยและบริการวิชาการ เพื่อขยายบทบาทของหน่วยงานไปสู่การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยทั้งในด้านการพัฒนาแผนที่วิจัย (research map) สำหรับกำหนดทิศทางการวิจัยที่ครอบคลุมประเด็นสำคัญและเท่าทันความเปลี่ยนแปลงของประเทศและภูมิภาค การทบทวนและพัฒนากลไกการสร้างศักยภาพด้านการวิจัยของบุคลากรและสร้างแรงจูงใจเพื่อเพิ่มผลิตผลทางการวิจัย (research productivity) เป็นตัวกลางในการเชื่อมร้อยความสนใจและความเชี่ยวชาญทางวิชาการของคณาจารย์ในคณะฯ เพื่อให้สามารถรวมกลุ่มคลัสเตอร์วิจัย (research cluster) สร้างชุดโครงการวิจัยขนาดใหญ่ที่มีผลกระทบต่อสังคมในวงกว้าง และพัฒนาช่องทางการสื่อสารองค์ความรู้จากผลงานวิจัยสู่สังคมให้หลากหลายและเข้มข้นขึ้น

 

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อเป็นกลไกในการขับเคลื่อนและยกระดับงานวิจัยให้เป็นแกนกลางการพัฒนาทั้งวิชาการ การเรียนการสอน การพัฒนากำลังคน และบริการวิชาการ ที่มีประสิทธิภาพ เอกภาพ และเกิดผลกระทบ โดยผ่านการจัดทำแผนที่วิจัยและศูนย์ความเป็นเลิศด้านต่างๆ
  2. เพื่อสร้างระบบที่มีบูรณาการในการส่งเสริมสนับสนุนและบริหารจัดการโครงการวิจัยและบริการวิชาการในด้านต่างๆ ในทุกระดับ
  3. เพื่อยกระดับผลกระทบของงานวิชาการของคณะต่อสังคมด้วยการเป็นกลไกการประสานความร่วมมือทางวิชาการการสื่อสารวิชาการสู่สังคม และการตีพิมพ์ เผยแพร่ผลงานทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศ
  4. เป็นกลไกในประสานส่งเสริมและสนับสนุนการเชื่อมโยงและรับใช้สังคมผ่านการโครงการห้องปฏิบัติการทางสังคม
  5. เพื่อเป็นกลไกและกำหนดกิจกรรมการติดตามประเมินผลตามเกณฑ์การประกันคุณภาพทั้งในด้านกระบวนการและผลลัพธจากการดำเนินงานวิจัยในทุกมาตรฐาน

 

ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา       

ที่ผ่านมาคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มีหน่วยงานวิจัยและบริการวิชาการ เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่อำนวยความสะดวกให้กับคณาจารย์ภายในคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ โดยเป็นไปในลักษณะของการดำเนินการเชิงรับ ช่วยจัดทำเอกสาร ประสานงานเกี่ยวกับการทำวิจัยของคณาจารย์ จัดการอบรมจริยธรรมการวิจัยในคน และจัดการประชุมวิชาการประจำปีระดับชาติเป็นหลัก โดยมีศูนย์วิจัยและตำราคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ทำหน้าที่ส่งเสริมการจัดทำตำราของคณาจารย์ในคณะฯ

การบริหารจัดการโครงการวิจัยในช่วงที่ผ่านมา ดำเนินการผ่านกลไกของภาควิชาและศูนย์วิจัย ได้แก่ ภาควิชาสังคมศาสตร์ ภาควิชามนุษยศาสตร์ ภาควิชาศึกษาศาสตร์ ภาควิชาสังคมและสุขภาพ ศูนย์ศึกษานโยบายสาธารณสุข และศูนย์กฎหมายการแพทย์ โดยมีการผลิตผลงานวิจัย และมีการให้บริการวิชาการแก่หน่วยงานภายนอกที่ครอบคลุมประเด็นที่หลากหลาย อาทิ นโยบาย การจัดการภาครัฐ และธรรมาภิบาล ระบบบริการสุขภาพ การบูรณาการภูมิภาคและกลุ่มคนข้ามแดน สังคมผู้สูงอายุ ศาสนาและจริยธรรม การจัดการสิ่งแวดล้อม การศึกษา ศาสนาและจริยธรรม เป็นต้น

จากข้อมูลผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2559 คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยจำนวน 71 โครงการ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 131,595,273.34 บาท โดยเป็นการสนับสนุนจากแหล่งทุนภายในมหาวิทยาลัยจำนวน 11 โครงการ (เงินรายได้มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 3 โครงการ และเงินรายได้คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ จำนวน 8 โครงการ) เป็นจำนวนเงิน 3,341,000 บาท และแหล่งทุนภายนอกมหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 15 โครงการ (จากหน่วยงานภาครัฐภายในประเทศ จำนวน 3 โครงการ) เป็นจำนวนเงิน 28,267,367.34 บาท นอกจากนี้ยังได้รับทุนจากการวิจัยบริการวิชาการจำนวน 35 โครงการ เป็นจำนวนเงิน 99,986,906 บาท และยังมีคณาจารย์ที่ทำวิจัยด้วยเงินทุนส่วนตัว จำนวน 10 โครงการ ซึ่งจำนวนเงินทุนวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนนั้นสูงกว่าค่าเป้าหมายที่ส่วนงานกำหนดร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล

ในด้านการเผยแพร่ผลงานวิจัย คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ได้เพิ่มกลไกในการส่งเสริมการตีพิมพ์โดยกำหนดให้มีเงินรางวัลสำหรับคณาจารย์ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ผลงานทั้งในวารสารวิชาการระดับนานาชาติและระดับชาติ เพื่อสร้างแรงจูงใจในการเผยแพร่ผลงาน โดยจากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่ามีจำนวนบทความทางวิชาการที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติที่เป็นที่ยอมรับเพิ่มขึ้นจาก 11 ชิ้น ในปี พ.ศ. 2557 เป็น 19 ชิ้นในปี พ.ศ. 2560 และมีค่าดัชนีอ้างอิงที่สูงขึ้นเช่นกัน แต่ยังไม่บรรลุตามค่าเป้าหมายที่ส่วนงานกำหนดร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล อย่างไรก็ตาม คณะฯ ยังไม่มีกลไกกลางที่จะดำเนินการเชิงรุกในการสนับสนุนการทำวิจัย การพัฒนาศักยภาพของคณาจารย์ การเพิ่มผลผลิตทางวิชาการ และการตีพิมพ์เผยแพร่ผลงานในวารสารวิชาการที่มีคุณภาพสูง และการสร้างรายได้จากการวิจัยอย่างเป็นรูปธรรม

ในด้านของการให้บริการทางวิชาการ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ได้ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดโครงการบริการวิชาการโดยคณะฯ ภาควิชาและหลักสูตรในการจัดบริการทางด้านวิชาการ ได้แก่          การสัมมนาทางวิชาการ โครงการฝึกอบรม และการจัดประชุมวิชาการรทั้งระดับชาติและระดับนานาชาติ และในส่วนของวารสารทางวิชาการของคณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ได้แก่ วารสารสหศาสตร์ และวารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย ซึ่งเป็นวารสารที่มีการจัดทำเพื่อเป็นการเผยแพร่ผลงานวิจัยที่ได้มาตรฐาน เป็นที่ยอมรับในวงวิชาการ มีผู้ทรงคุณวุฒิจากภายนอกที่เป็นที่ยอมรับในวงวิชาการและได้รับการจัดให้อยู่ในฐานข้อมูลของศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวาสารไทย (TCI) กลุ่มที่ 2 ในปี 2560 วารสารสหศาสตร์ ผลิตเผยแพร่เป็นปีที่ 17 และวารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย เผยแพร่เป็นปีที่ 13

งานวิจัย บริการวิชาการ และวิเทศสัมพันธ์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ จึงได้วางแผนกลยุทธ์เพื่อพัฒนาความเป็นเลิศด้านการวิจัยโดยมุ่งเน้นการบูรณาการข้ามสาขาวิชาเพื่อสร้างชุดโครงการวิจัยที่นำไปสู่การแก้ไขปัญหาสังคมอย่างรอบด้าน มีผลกระทบในวงกว้าง และตอบสนองต่อความต้องการของสังคมอย่างเป็นปัจจุบัน รวมถึงพยายามผลักดันให้เกิดความร่วมมือทางวิชาการกับสถาบันการศึกษาชั้นนำในต่างประเทศ​ และส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยให้แก่ทั้งคณาจารย์ นักวิจัย บุคลากรสายสนับสนุน ตลอดจนนักศึกษาทุกระดับ ผ่านกลไกดังต่อไปนี้

โครงการจัดตั้งสำนักงานวิจัยและบริการวิชาการ เป็นการออกแบบโครงสร้างการบริหารงานวิจัยและการบริการวิชาการใหม่ โดยจะขยายบทบาทด้านการบริการไปสู่การเป็น one-stop service ที่ครอบคลุมตั้งแต่การให้คำปรึกษาด้านการบริหารจัดการโครงการวิจัยและการเบิกจ่ายเงิน การอำนวยความสะดวกในการจัดทำเอกสารที่เกี่ยวข้องและการเสนอขออนุมัติจริยธรรมการวิจัย การให้คำปรึกษาทางวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัย ตลอดจนการติดต่อประสานงานและจับคู่โครงการวิจัยกับแหล่งทุนที่มีศักยภาพ นอกจากนี้ สำนักวิจัยและบริการวิชาการ ยังกำหนดบทบาทด้านการพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยแก่บุคลากรและนักศึกษา และการจัดบริการวิชาการตามความต้องการของหน่วยงานต่างๆ หรือชุมชนอีกด้วย

การผลิตผลด้านการวิจัยที่มีคุณภาพ โดยส่งเสริมให้เกิดการตีพิมพ์เผยแพร่บทความวิจัยในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ ผ่าน 3 กลไกย่อย ได้แก่ การให้เงินรางวัลเพื่อเป็นกำลังใจแก่ผู้ที่มีศักยภาพในการผลิตผลงานทางวิชาการ การให้สิทธิคณาจารย์ใช้เวลาเขียนบทความวิชาการทั้งในและต่างประเทศโดยไม่ถือเป็นวันลา และการพัฒนาศักยภาพด้านการสังเคราะห์ข้อมูลวิจัยเดิมเพื่อพัฒนาเป็นบทความวิจัยและการเขียนบทความวิจัยเป็นภาษาอังกฤษโดยมีคณาจารย์ชาวต่างประเทศเป็นพี่เลี้ยง โดยได้กำหนดให้มีการอบรมต่อเนื่องหลายครั้งเป็นเวลา 1 ปี เริ่มตั้งแต่เดือนเมษายน 2561 เป็นต้นไป ในขณะเดียวกัน ก็จะมีการสนับสนุนการวิจัยหรือกิจกรรมวิชาการเพื่อสังคมด้วย

หน่วยความเป็นเลิศด้านการวิจัยและคลัสเตอร์วิจัย เป็นเวทีสำหรับการสร้างชุดโครงการวิจัยที่มีลักษณะบูรณาการข้ามสาขาวิชา เพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหาสังคมในประเด็นที่สำคัญคณะฯ กำลังจะมีหนวยความเป็นเลิศ 3 ด้านด้วยกัน ได้แก่ หน่วยความเป็นเลิศด้านสังคมไม่ทอดทิ้งกัน (Inclusive Societies) หน่วยความเป็นเลิศด้าน กฎหมายสุขภาพและนโยบาย (เดิมคือศูนย์กฎหมายการแพทย์) และหน่วยความเป็นเลิศด้าน เพศวิถี เพศสภาวะ และสุขภาพ (เดิมคือศูนย์ศึกษานโยบายสาธารณสุข) โดยหนวยความเป็นเลิศจะมีบทบาทในการทำวิจัย การสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานหรือชุมชนภายนอก รวมถึงมีบทบาทในการขับเคลื่อนห้องปฏิบัติการวิจัยทางสังคม (Social Lab) นอกจากนี้ยังมีการกำหนดคลัสเตอร์วิจัยตามความสนใจของคณาจารย์รุ่นใหม่ โดยมีคณาจารย์ที่มีประสบการณ์เป็นที่ปรึกษา อาทิ ด้าน Aging Society, Social Entrepreneurship, Cross-border and ASEAN, Alternative Education และ Environment and Health โดยคณะได้เริ่มให้ทุนสำหรับการทำการศึกษาเบื้องต้น (preliminary study) สำหรับแต่ละคลัสเตอร์เพื่อพัฒนาข้อเสนอชุดโครงการวิจัย และนำไปเสนอต่อแหล่งทุนที่มีศักยภาพต่อไป

Research Electronic Platforms เป็นการพัฒนาระบบฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อประโยชน์ด้านการวิจัยและการเผยแพร่ผลงานวิจัย 3 ส่วน ได้แก่ ระบบฐานข้อมูลสำหรับบันทึกและสืบค้นงานวิจัยตามความเชี่ยวชาญของคณาจารย์ และสารสนเทศด้านการวิจัยอื่นๆ การสร้างคลังข้อมูล (Data warehouse) จากฐานข้อมูลแหล่งต่างๆ ที่มีการเก็บรวมรวมในระดับชาติ เพื่อการทำเหมืองข้อมูล (Data mining) สำหรับศึกษาผลกระทบเชิงนโยบายทางสังคม นอกจากนี้ คณะสังคมศาสตร์ฯ กำลังผลักดันวารสารสหศาสตร์และวารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย ให้เข้าสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์เพื่อเพิ่มอันดับวารสาร และเพิ่มจำนวนการอ้างอิงให้แก่บทความที่มีคุณภาพ โดยจะมีบุคลากรเข้ารับการอบรมการใช้ระบบวารสารอิเล็กทรอนิกส์ที่จัดโดย Thai Citation Index (TCI) ในเดือนมีนาคม 2561 เพื่อเข้าสู่ฐานข้อมูลดัชนีอ้างอิงวารสารไทยกลุ่มที่ 1 และดัชนีอ้างอิงวารสารเอเชีย (Asian Citation Index: ACI) ต่อไป

2018-10-11T14:25:36+00:00
X